Tag: powieść

Wojna widziana oczami dzieci

Po dwóch stronach barykady

Chłopiec w pasiastej piżamie” to wstrząsająca, pełna bolesnej prawdy książka autorstwa Johna Boyne’a (https://www.taniaksiazka.pl/Szukaj/q-m%3A9788366481022), na podstawie której powstał film o takim samym tytule. Fabuła orbituje wokół perypetii dwóch chłopców, w podobnym wieku. Bruno jest synem wysoko postawionego oficera niemieckiego, którego zagadnienie wojny nie dotknęło, który nie rozumie nawet, że takowa rozgrywa się kilka metrów od domu, który zajmują. Szmul jest żydowskim chłopcem, który wraz z rodziną jest więźniem obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. Los sprawi, że dzieci spotkają się ze sobą, będę bardzo często ze sobą rozmawiać, rozdzieleni kolczastym drutem. Ich dyskusje są najsilniej niosącym medium emocjonalnym, skrajne światy, z których pochodzą nie mają tu zastosowania i racji bytu. Obaj są pochłonięci marzeniami dzieci, starają się wytłumaczyć sobie wzajemnie jak widzą i postrzegają otaczający ich świat.

Bruno rozpoczyna rozmowę ze swoim kolegą od… zazdrości. To on nazywa Szmula “chłopcem w pasiastej piżamie” mówiąc, że cały dzień może w niej chodzić i nie ma tylu nudnych obowiązków co on. Co ciekawe, pomimo rozbieżności i przydziału pracy, młody Żyd współczuje swojemu koledze jego nudnego i pozbawionego rówieśników losu. Książka w magiczny, wręcz mistyczny sposób, przenosi nas do świata, który widziany oczami dziecka nabiera zupełnie innego wymiaru. Ich brak zrozumienia do mechanizmów, w których się znajdują jest tym bardziej rozdzierająca, że każdy z nich stara się zrobić coś miłego dla tego drugiego. To historia o przyjaźni, która nie ocenia, nie rozgranicza i nie stara się nawet brać pod uwagę zasad świata dorosłych.

Konsekwencje niedomówień

Powiedzenie, że książka ma smutne zakończenie jest zdecydowanie powiedzeniem zbyt słabym i nieadekwatnym. Czytelnik do samego końca ma nadzieję, że losy bohaterów potoczą się zupełnie inaczej, że uda im się przegonić czas i oszukać przeznaczenie. To tez bolesna lekcja o tym, jak ideologia może zniszczyć kogoś, kto jej nie rozumie, komu nic nie zostało wytłumaczone. Wielka przyjaźń między synem gestapowca a żydowskim dzieckiem jest o tyle piękna, co czysta, w której obydwaj starają się być sobie równi. Trwają w postanowieniu i bez względu na wszystko starają się być dla siebie oparciem w trudnych chwilach.

Książka pozwala nam spojrzeć na machinę hitlerowskich wypaczeń z zupełnie innej perspektywy. Zdecydowanie do lektury musimy usiąść z odpowiednim nastawieniem, czasem na refleksję i nie spieszyć się z odkrywaniem kolejnych kart. Te kilkaset stron ma nam do zaoferowania wiele cennych lekcji, pozwala na nowo uwierzyć w człowieczeństwo ale też ostrzega, iż każdy czyn niesie za sobą konsekwencje.

Book obraz autorstwa freepik - www.freepik.com